شاخص حمل کانتینری شانگهای (SCFI) چند هفته است که در مسیر چین به سواحل شرقی آمریکا، نرخ‌های Spot را در محدوده ۹٬۵۰۰ تا بیش از ۱۰٬۰۰۰ دلار برای هر کانتینر ۴۰ فوت نگه داشته است؛ سطحی که از نیمه دوم ۲۰۲۴ تاکنون بی‌سابقه بوده است. اما سؤال مهم‌تر برای واردکننده ایرانی این نیست که نرخ آمریکا چقدر است؛ سؤال این است که آیا این موج صعودی جهانی، به مسیرهایی که کالای ایران از آن‌ها عبور می‌کند هم می‌رسد؟ پاسخ کوتاه: بله، و در برخی مسیرها این افزایش از قبل شروع شده است.
چرا نرخ کانتینر در سراسر جهان بالا رفته؟
به گزارش تین‌نیوز، محرک اصلی این صعود، انحراف اجباری کشتی‌ها از دریای سرخ و کانال سوئز به مسیر دماغه امید نیک است؛ تصمیمی که ۱۰ تا ۱۴ روز به زمان هر سفر دریایی اضافه می‌کند. این تأخیر، ظرفیت مؤثر ناوگان جهانی را می‌بلعد، گردش کانتینر خالی را کند می‌کند و گلوگاه در بنادر مبدأ چین ایجاد می‌کند.
آخرین داده‌های بازار این تصویر را تکمیل می‌کنند: خطوط اصلی مانند مرسک و MSC بار دیگر مسیر دریای سرخ را به‌دلیل «وخامت شرایط امنیتی» متوقف کرده و کشتی‌ها را به مسیر دماغه امید نیک بازگردانده‌اند؛ تصمیمی که پیش‌تر هم یک‌بار معکوس شده بود. این رفت‌وبرگشت مداوم، برنامه‌ریزی تحویل را برای همه بازیگران زنجیره تأمین، از جمله واردکنندگان ایرانی، غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر کرده است.
نکته جالب در داده‌های اخیر این است که نرخ‌های آسیا–اروپا در حال کاهش هستند (چون ظرفیت بیشتری به مسیر سوئز بازگشته)، در حالی که نرخ‌های ترانس‌پاسیفیک (چین–آمریکا) و خاورمیانه همچنان بالا و پرنوسان باقی مانده‌اند. این یعنی بحران یکنواخت نیست؛ برخی مسیرها تحت فشار بیشتری نسبت به بقیه قرار دارند و خاورمیانه دقیقاً یکی از همان مسیرهای تحت فشار است.
نرخ خاورمیانه؛ جایی که فشار واقعی احساس می‌شود
بر اساس گزارش ها (۵ اکتبر ۲۰۲۶)، در حالی که اغلب مسیرهای جهانی تحت فشار نزولی قرار دارند، خاورمیانه استثنای اصلی این روند است. نرخ Spot از شانگهای به خلیج فارس در یک هفته ۵٫۴ درصد رشد کرده و به ۶٬۵۸۶ دلار برای هر TEU رسیده است؛ علت آن تنش‌های منطقه‌ای و اختلال مداوم دریای سرخ عنوان شده که در دسترس‌بودن کشتی را محدود و هزینه عملیاتی کریرها را بالا می‌برد.
این یعنی حتی پیش از آنکه به شرایط خاص ایران برسیم، خود منطقه خاورمیانه در حال حاضر گران‌ترین استثنا در بازار جهانی حمل دریایی است.
برای مسیرهای منتهی به ایران، این افزایش از قبل در حال وقوع است
اینجاست که تحلیل باید از سطح جهانی به سطح عملیاتی ایران برسد. در حالی که این گزارش منتشر می‌شود، داده‌های میدانی نشان می‌دهند که نرخ حمل به ایران از برخی مسیرهای کلیدی، نه در آینده، بلکه همین الان به‌شدت در حال افزایش است:
مسیر ترکیه به ایران: بر اساس گزارش ها (۱۱ اکتبر ۲۰۲۶)، هزینه حمل از بنادر ترکیه به ایران در کمتر از دو ماه بیش از چند برابر شده، از حدود 2٬000 دلار به حدود ۸٬۰۰۰ دلار. رئیس انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران این افزایش را عمدتاً ناشی از کمبود کامیون به‌دلیل تأخیرهای طولانی مرزی می‌داند.
مسیر پاکستان به ایران: در مرز ریمدان، رانندگان ایرانی با تأخیرهای ۲۰ تا ۲۵ روزه مواجه‌اند. بسته‌شدن مرز مجاور میرجاوه و زیرساخت ناکافی ریمدان، این ازدحام را تشدید کرده است. هر کامیون متوقف‌شده روزانه حدود ۱50 دلار هزینه اضافه ایجاد می‌کند که می‌تواند هزاران دلار به هزینه نهایی حمل اضافه کند.
به گفته احسان ملک‌زاده، رئیس انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران، هزینه‌های حمل، بیمه و لجستیک که پیش‌تر حدود ۱۰ درصد ارزش یک محموله را تشکیل می‌داد، اکنون به‌طور قابل‌توجهی از این سطح فراتر رفته است.
نتیجه برای مسیرهای ترانشیپ کراچی و مرسین
با توجه به این ترکیب، فشار جهانی ناشی از دریای سرخ و پاناما، بالابودن نرخ خاورمیانه به‌عنوان استثنای بازار، و فشار سیاسی مستقیم روی ترکیه و پاکستان، دور از انتظار نیست که طی چند هفته آینده، نرخ حمل ترکیبی از طریق مرسین یا کراچی و همچنین حمل ترانشیپ به بنادر جنوبی ایران، روند صعودی بیشتری را تجربه کنند.
توصیه برای صاحبان کالا
برای کسانی که محموله خود را از طریق ترکیه یا پاکستان ترانزیت می‌کنند یا برنامه ترانشیپ از بنادر جنوبی ایران دارند:
- نرخ حمل را فقط برای لحظه بوکینگ در نظر نگیرید؛ احتمال افزایش نرخ تا زمان تحویل واقعی کالا را هم در برآورد هزینه لحاظ کنید.
- هزینه توقف احتمالی در مرز (دموراژ، هزینه روزانه توقف کامیون) را در قیمت تمام‌شده پیش‌بینی کنید.
- پیش از هر بوکینگ، نرخ و وضعیت واقعی همان روز مسیر را از یک فورواردر فعال در این کریدورها استعلام بگیرید؛ در بازاری که نرخ‌ها هفته‌به‌هفته و حتی روزبه‌روز تغییر می‌کنند، تصمیم بر اساس نرخ چند هفته پیش می‌تواند هزینه واقعی محموله را به‌شدت دست‌کم بگیرد.
برای دریافت استعلام آنلاین حمل، همین حالا اقدام کنید؛ کارشناسان آریان لجستیک پاسخگوی شما هستند.
برای محاسبه هزینه و زمان حمل بار خود متناسب با نوع و حجم کالا، با کارشناسان آریان لجستیک تماس بگیرید.
برای دریافت آخرین نرخ‌های حمل زمینی از چین، اخبار وضعیت مرزها و تغییرات مقررات ترانزیت، کانال آریان لجستیک را دنبال کنید:
